سهم گشایش‌های نفتی در توافق هسته‌ای

به گزارش اقتصادنیوز، بازار نفت مدت‌هاست که در انتظار توافق است. حالا که توافق آن هم طبق گفته وزیر خارجه ایران، یک توافق خوب حاصل شده، این بازار بیشتر به تکاپو افتاده است. مسئله تعلیق رونمایی از قراردادهای نفتی تا زمان به نتیجه رسیدن مذاکرات، تنها یکی از انتظارهایی است که بازار نفت در ماه‌های اخیر تجربه کرده است.

نگاهی به محورهای توافق وین نشان از آن دارد که در سه محور، گشایش بازار نفت ایران لحاظ شده است. یکی از این محورها، به صورت مستقیم در ارتباط با تحریم‌هاست. بر این اساس، تحریم‌های اقتصادی و مالی در حوزه‌های بانکی، مالی، نفتی، گازی، پتروشیمی، تجاری، بیمه، حمل و نقل وضع شده توسط اتحادیه اروپایی و آمریکا که به بهانه برنامه هسته‌ای ایران وضع شده است، در ابتدای اجرای توافق به طور یکجا لغو می‌شوند.

این مسئله درست همان چیزی است که ماه‌ها قراردادهای نفتی ایران را معطل کرده بود. بسیاری از کشورها زمانی که صحبت از همکاری‌های دوطرفه با ایران می‌شد، پای تحریم‌ها را به میان می‌آوردند و معتقد بودند که تا زمانی که این تحریم‌ها برداشته نشود، نمی‌توانند به طور قطعی با ایران مراودات نفتی داشته باشند. حالا به نظر می‌رسد که گشایشی حاصل شده تا دیگر بهانه‌ای برای غول‌های نفتی باقی نماند. بر اساس یکی از محورهای طرف توافق، بانک مرکزی، کشتیرانی، شرکت نفت، شرکت نفتکش و شرکت‌های تابعه از شمول تحریم‌ها خارج می‌شوند.

اما برداشته شدن تحریم‌ها تنها مسئله‌ای نیست که کام طلای سیاه ایران را شیرین کرده است. در محورهای دیگر هم صحبت از نفت و بازار آن شده است. بر اساس بند دیگر این توافق، ممنوعیت یا محدودیت همکاری‌های اقتصادی با ایران در همه عرصه‌ها از جمله سرمایه‌گذاری در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، و دیگر زمینه‌ها برطرف می‌شود. این محدودیت به اذعان بسیاری از کارشناسان تاکنون ضررهای بسیاری را برای نفت ایران به همراه داشته است. چه آن زمان که ظرفیت تولید ایران به تبع کاهش صادرات و نبود سرمایه‌گذاری، کاهش یافت و چه زمانی که کشورهای همکار نفت ایران، محدود به چند کشور شده و پویایی و رقابت را در حوزه نفت از بین برده بود.

در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که حالا بازار نفت جان دوباره‌ای به خود گرفته است. اما نکته‌ای که باید در نظر داشت، عقب ماندن ایران در این مدت از فعالیت‌های نفتی است. در این مدت سرمایه‌گذاری مناسبی در حوزه نفت و تجهیزات آن صورت نگرفت. برهمین اساس هم تجهیزات نفتی فرسودگی بیشتری را به خود دیدند و حالا برای همکاری‌های جدید، نیاز به نوسازی این تجهیزات هم به چشم می‌خورد.

در عین حال، ایران نیاز به زمان زیادی برای بازاریابی نفت خود دارد. حالا که وزیر نفت ایران هم از آمادگی بازار ایران برای صادرات بیشتر خبر داده، نیاز به یک پویایی برای محقق کردن این هدف به نظر می‌رسد. هرچند که تاکنون کشورهای بسیاری برای این همکاری اعلام آمادگی کرده‌اند اما ورود جدی ایران به بازارها،‌ نیاز به زمان برای جذب سرمایه‌گذاران جدی در حوزه نفت است.