چرا رئیس مرکز آمار به بانک مرکزی انتقاد کرد؟

به گزارش اقتصادنیوز، اگرچه به استناد قانون برنامه پنجم توسعه بانک مرکزی می‌تواند شاخص‌های رسمی را محاسبه کند اما رئیس مرکز آمار می‌گوید بر اساس مصوبه شورای ملی آمار که در ماه گذشته تصویب شد، هیچ منبعی جز مرکز آمار حق اعلام آمارهای رسمی را ندارد.

 اختلاف میان بانک مرکزی و مرکز آمار در انتشار آمار رسمی مدت‌هاست که جریان دارد. ماده 54 قانون برنامه پنجم توسعه می‌گوید مرکز آمار ایران تنها مرجع رسمی اعلام و انتشار آمار در کشور است اما در بند «ج» همین ماده آمده است: «به دستگاه‌های اجرایی اجازه داده می‌شود در حدود وظایف قانونی خود و در چارچوب ضوابط و استانداردهای مورد تایید شورای عالی آمار نسبت به تولید آمار تخصصی حوزه مربوط به خود اقدام کنند.»

به موجب همین قانون هم مرکز آمار خود را تنها مرکز انتشار آمار می‌داند و هم بانک مرکزی به انتشار آمارهای تخصصی اقدام می‌کند. ماه گذشته شورای عالی آمار برای پایان دادن به این ماجرا تصویب کرد مرکز آمار ایران تنها مرجع رسمی تهیه و تولید و انتشار آمار در کشور است و دیگر نهادها اجازه انتشار آمار را ندارند.» اما با وجود این مصوبه، مرکز آمار چند روز گذشته اقدام به انتشار نرخ تورم خردادماه کرد. آماری که بر اساس مصوبه شورای عالی امار بانک مرکزی اجازه انتشار آن را نداشت و همین موضوع موجب واکنش رئیس مرکز آمار شد.

رییس مرکز آمار ایران با اشاره به این‌که مصوبه شورای عالی آمار تاکید بر ماده (54) قانون برنامه پنجم توسعه مبنی بر معرفی مرکز آمار به عنوان مرجع رسمی تهیه تولید اعلام و انتشار آمارهای رسمی است اظهار کرد: شورای عالی آمار تصویب کرد که شاخص‌های اصلی آمارهای رسمی شامل نرخ بیکاری، نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی باید از سوی مرکز آمار منتشر شود که در مورد آن نیز به توافق رسیدیم، اما دوباره در اعلام نرخ تورم خرداد‌ماه بانک مرکزی نسبت به انتشار آن اقدام کرده است.

آنچه موجب انتقاد عادل آذر از بانک مرکزی شده دقیقا به انتشار نرخ تورم باز می‌گردد. سال‌هاست که این دو نهاد نرخ‌های کاملا متفاوتی درمورد شاخص‌های مختلف اعلام می‌کنند که یکی از مهمترین این آمارها نرخ تورم است. حتی در آخرین نرخ تورمی هم که اعلام شد آمار بانک مرکزی درم ورد تورم کمی بالاتر از مرکز آمار بود و کانون آذر به این موضوع انتقاد دارد «که منطقی نیست در هر ماه چند نرخ تورم داشته باشیم زیرا دیگر کسی آن را نمی‌پذیرد. از این رو وقتی قانون به صراحت رسمیت را به مرکز آمار می‌دهد دیگر دلیلی بر ادامه انتشار از سوی سایر مراجع نیست.»

مرکز امار می گوید اگر بانک مرکزی آمار تورم ماهانه را تنها برای حفظ سری زمانی و اطلاعات داخلی خود می‌خواهد می‌تواند هر ماه به محاسبه آن اقدام کند اما نباید آن را منتشر کند تا دوگانگی آماری پیش‌ نیاید.

وی گفته: توقع ما به عنوان شورای ملی آمار از بانک مرکزی این است که شاخص‌‌هایی مثل نرخ تورم را اینگونه اعلام نکند، بلکه برای حفظ سری زمانی خود آن را محاسبه کنند چرا که اعلام این نرخ موجب تشدد در مقادیر آماری شده وشائبه‌هایی را در جامعه ایجاد می‌کند که به نفع نظام آماری و حاکمیت نیست.

اما همان زمان که مصوبه شورای عالی آمار اعلام شد، هم رئیس کل بانک مرکزی و هم کارشناسان دیگر اعلام کردند که حذف بانک مرکزی به‌عنولان یک منبع آماری، کار درستی نیست و بسیار از جمله طهماسب مظاهری، رئیس پیشین بانک مرکزی گفته بود سطح کارشناسی بانک مرکزی بسیار بالاست و بنیه آماری مرکز آمار قابل قباس با بانک مرکزی نیست. چون قریب به 50 سال بانک مرکزی آمار مختلف را محابسه و منتشر کرده و مرکز آمار چنین قدمت و توان کارشناسی ندارد.

اما رییس مرکز آمار در مورد این‌که از لحاظ کارشناسی و محاسبات، مرکز آمار و بانک مرکزی کدام یک در سطح بالاتری قرار دارند، یادآور شد: با توجه به اینکه بانک مرکزی از سال‌های دور سری زمانی را برای تورم حفظ کرده است، ما هم معتقدیم که باید به عنوان گنجینه اطلاعاتی ارزشمندی حفظ و نباید طرد شود. بنابراین همانطور که مصوبه شورای عالی آمار، بانک مرکزی را از محاسبه آمارهای رسمی منع نکرده است می تواند به آن ادامه دهد ولی انتشار آمار مورد تاکید است چرا که منطقی نیست در هر ماه چند نرخ تورم داشته باشیم زیرا دیگر کسی آن را نمی‌پذیرد. از این رو وقتی قانون به صراحت رسمیت را به مرکز آمار می‌دهد دیگر دلیلی بر ادامه انتشار از سوی سایر مراجع نیست.