امنترین استراتژیِ سرمایهگذاری برای پوشش ریسک جنگ | ناظمی: برای سرمایه گذاران خرد طلا پناهگاه امن است اما...
به گزارش اقتصادنیوز، اقتصاد ایران در موقعیتی قرار گرفته که تصمیمگیری برای سرمایهگذارای به یکی از دشوارترین انتخابها و دغدغه اقتصادی تبدیل شده است.
از یکسو، ریسک تنشهای سیاسی و از سوی دیگر انجماد اقتصادی، این پرسش را به دنبال دارد که در صورت بروز بحرانهای سختتر، مثل تحریم های سنگین تر اقتصادی یا وقوع جنگ، کدام سرمایهگذاری میتواند علاوه بر داشتن کمترین ریسک، از ویژگی نقدشوندگی برخوردار باشد.
اقتصادنیوز: تحلیلگر بازارها به سرمایهگذاران توصیه کرد: تقریباً عددی نزدیک به ۳۰ درصد از داراییهای جاری باید در صندوقهای طلا و صندوقهای درآمد ثابت که داراییهایی با نقدشوندگی بالا و ضد تورمی هستند، نگهداری شود.
مبین ناظمی تحلیلگر بازارهای مالی در گفتگو با اقتصادنیوز، درباره مناسبترین بازار برای سرمایهگذاری در شرایط نااطمینانی سیاسی و انجماد اقتصادی گفت: در حال حاضر، امنترین استراتژی، «داراییهای واقعی به همراه نقدشوندگی بالا» است که اولین گزینه، طلا اعم از فیزیکی و بورسی، بهخصوص صندوقهای طلا در بورس است.
اقتصاد ایران مانند یک کشتی در آبهای ناشناخته حرکت میکند
این تحلیلگر بازارهای مالی، افزود: در حال حاضر اقتصاد ایران، مثل یک کشتی است که همزمان در مه، طوفان و آبهای ناشناخته حرکت میکند. شاید بهترین و دقیقترین فضا، سالم نگه داشتن سرمایه از همه این ابهامات تا رسیدن به مقصد باشد.
وی تاکید میکند: «باید اول بپذیریم که پناهگاه امن، یک مکان نیست، بلکه یک رفتار است. در اقتصاد پرشوک، سرمایهگذاری شبیه ساختن یک خانه در منطقه زلزلهخیز است. بعضی خانهها برای زندگی شخصی امناند، اما برای کارخانه یا کارگاه کوچک اصلاً مناسب نیستند و همین تفاوت، کل داستان سرمایهگذاری برای سرمایه گذاران خرد یا نوع رویکرد بنگاههای کوچک و متوسط در این شرایط را شکل میدهد.»
تبیین سناریوهای سهگانه پیشروی سرمایه گذاران
این تحلیلگر بازارهای مالی با اشاره به شوک های اقتصادی و سیاسی مقطعی به جامعه از جمله جنگ، قطعی اینترنت، ریسک تنش با آمریکا، ناترازی انرژی و ....که میتوانند معادلات را برای سرمایهگذاران تغییر دهند، توضیح میدهد: «۳ سناریو اصلی پیش رو داریم. سناریوی اول تنش کنترلشده با احتمال بالا است که نه جنگ و نه صلح است، چیزی شبیه وضعیت فعلی و ادامهدار بودن شرایط با یک تنفس مقطعی.
وی افزود: سناریوی دوم، توافق نسبی شامل کاهش تحریمها، ثبات نسبی و ورود سرمایهگذار خارجی است که رخ دادن این اتفاق منوط به اتفاقات و اصلاحات ساختاری عمیق در فضای سیاسی و اقتصادی کشور است که همزمان با رخداد شوکهای اقتصادی مشابه حذف ارز ترجیحی رخ میدهد.
وی در تشریح سناریوی سوم تحت عنوان شوک شدید، توضیح داد: این وضعیت شامل درگیری منطقهای، فشار اقتصادی سنگین، جهش تورمی و محدودیت واردات کالای اساسی و شاید قحطی موقت تا رسیدن به نتیجه در تغییر ساختار اقتصادی فعلی است.
طلا اولین گزینه برای سرمایه گذاری با نقدشوندگی بالا
ناظمی در ادامه درباره بهترین نوع سرمایهگذاری که قابلیت نقدشوندگی و کمترین ریسک را برای سرمایهگذاران خرد داشته باشد، میگوید: در حال حاضر، امنترین استراتژی، «داراییهای واقعی به همراه نقدشوندگی بالا» است که اولین گزینه، طلا اعم از فیزیکی و بورسی، بهخصوص صندوقهای طلا در بورس است.
وی میافزاید: این داراییها از بابت پوشش تورم، پوشش ریسک جنگ، نقدشوندگی نسبتاً بالا در شرایط بحرانی و شوکهای اقتصادی، عملکرد قابل قبولی دارند.
جایگاه ارز در سبد سرمایهگذاری
ناظمی در خصوص جایگاه ارز در سبد داراییها توصیه میکند؛ «در بین داراییها، دلار را نه بهصورت افراطی، بلکه مقطعی و با نگهداری بخشی از سرمایه، میتوان در نظر گرفت که در سناریوی شوک شدید جهش دارد. اما در سناریوی توافق ممکن است دلار افت کند و با لحاظ این موضوع که دلار صرفاً بیمه پرتفوی است و نه سرمایهگذاری اصلی، میتوان آن را در ترکیب داراییها قرار داد.
اقصادنیوز: تحلیلگر بازار سرمایه درباره سرمایهگذاری مردم در صندوقهای درآمد ثابت معتقد است: در شرایط فعلی، ریسک چندانی صندوقهای درآمد ثابت را تهدید نمیکند؛ زیرا بخش زیادی از سرمایههای خرد مردم به سمت گواهیهای سپرده بانکی هدایت شده است. با توجه به اینکه تنها حدود ۳ یا ۴ درصد داراییهای این صندوقها را سهام تشکیل میدهد، تهدید خاصی متوجه سهامداران این صندوقها نیست.
وی درباره وضعیت بازار سرمایه نیز میگوید: «در بخش بازارها در سمت بورس، این فضا در کل امن نیست، مگر در بخشی از صنایع صادراتیها نظیر پتروشیمی و فلزات یا شرکتهای دلاری و انرژیمحور که شرکتهایی هستند که از افزایش دلار سود میبرند.»
الزامات بقای بنگاههای کوچک و متوسط در شرابط بحران
ناظمی در بخش دیگری از این گفتگو گریزی به وضعیت بنگاه های کوچک و متوسط در شرایط فعلی زد و گفت: «پناهگاه امن برای بنگاههای کوچک و متوسط موضوعی کاملاً متفاوت است، در اینجا مهمترین نکته، بقا است، نه بازده؛ و این بقا در کسبوکارها و بنگاه به چند بخش قابل تقسیم است.»
وی گفت: «بخش اول وابستگی کم به انرژی است، چرا که با ناترازی برق و گاز، صنایع انرژیبر ریسک بالایی دارند. بخش دوم، وابستگی نسبتاً کم به اینترنت است که با تجربه قطع اینترنت، کسبوکارهایی که بازار داخلی دارند امنترند.»
این تحلیلگر بازارها همچنین بر لزوم نگهداری نقدینگی دلاری تاکید میکند و میگوید: «باید بخشی از سرمایه در گردش این بنگاه ها در قالب دلار و ارز نگهداری شود، دلیل این موضوع این است که با شوک ارزی، هزینهها سریع بالا میرود.»
وی بر حفظ داراییهای فیزیکی مولد شامل انبار کالا و مواد اولیه تاکید کرده و می گوید: «این موارد در تورم به عنوان محافظ عمل میکنند. اقتصاد ایران در ۲۰ سال گذشته نشان داده کسانی که سریع بین داراییها جابهجا شدند، برنده شدند؛ پس در چنین شرایطی بهترین پناهگاه یک بازار نیست.»
تفاوت پناهگاه امن فردی و بنگاهی
این کارشناس اقتصادی میگوید: برای سرمایهگذار خرد، نگهداری ارز، طلا یا حتی داراییهای کاملاً تدافعی معمولاً پناهگاه امن تلقی میشود. این مدل در شرایط تورمی یا پرتنش، ارزش دارایی را حفظ میکند و آرامش ذهنی میآورد، اما همین رفتار برای یک بنگاه متوسط میتواند پرریسک باشد.
وی البته به بنگاهداران کوچک و متوسط هم هشدار میدهد که «اگر یک بنگاه، بخش زیادی از منابع خود را به ارز یا طلا تبدیل کند، در واقع موتور رشد خود را خاموش کرده است و سرمایهای که باید صرف مواد اولیه، توسعه بازار یا افزایش بهرهوری شود، به دارایی راکد تبدیل میشود».
ناظمی خاطرنشان میکند: «در دورههای ثبات یا توافق، چنین بنگاهی از رقبا عقب میماند و حتی ممکن است با کاهش نرخ ارز یا افت قیمت داراییهای تدافعی، زیان ترازنامهای را تجربه کند و این همان جایی است که پناهگاه فردی، برای بنگاه تبدیل به باتلاق میشود. انتخاب بهترین بازار برای هر 2 گروه، نه به یک دارایی خاص، بلکه به مجموعهای از عوامل وابسته است.»
وی می گوید: مهمترین عامل، تشخیص نوع ریسک غالب در اقتصاد است؛ اگر ریسک تورمی و ارزی غالب باشد، داراییهای واقعی و دلاری منطقیترند، اما اگر ریسک کاهش یابد، سرمایهگذاری مولد و بازار سهام اهمیت بیشتری پیدا میکند. در واقع امنیت، درک این است که اقتصاد در چه فازی قرار دارد و در چنین محیطی، بازار امن دائمی وجود ندارد، بلکه آنچه اهمیت دارد، توانایی تغییر جهت است.
به گفته این تحلیلگر بازارها، «انتخاب بهترین بازار، باید به عواملی مثل نوع ریسک غالب در اقتصاد، افق زمانی، نیاز نقدی، جریان نقد و میزان وابستگی به شوکهای داخلی وابسته باشد. اگر ریسک تورمی و ارزی غالب باشد، داراییهای واقعی و دلاری مناسبترند، اما در دورههای ثبات، سرمایهگذاری مولد و بازار سهام اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
وی همچنین تاکید میکند: «امنیت واقعی در تشخیص فاز اقتصاد و توانایی تغییر سریع بین داراییهاست، نه در ماندن در یک بازار که در نهایت بهترین راهبرد ترکیبی است. برای سرمایهگذار خرد، حفظ ارزش در کنار فرصتسازی، و برای بنگاهها، حفظ نقدینگی در کنار رشد در اولویت است. پناهگاه امن واقعی در اقتصاد ایران، انعطاف، نقدینگی و تنوع است که اگر این سه وجود داشته باشد، حتی در طوفانهای بزرگ نیز میتوان مسیر سرمایهگذاری را مدیریت کرد.»
